Container hạt điều và chuyện “Mất bò mới lo làm chuồng”

Ô tô là ngành kinh doanh hàng nghìn tỷ đô la, mỗi năm các hãng xe đều đỗ rất nhiều tiền vào hoạt động nghiên cứu phát triển, nhờ đó mà những hệ thống an toàn được tích hợp ngày một nhiều như: phanh chống bó cứng (ABS), phanh chủ động, cảnh báo điểm mù, túi khí, chống lật ngang, chống ngủ gật, cảnh báo lạc làn đường… Dù vậy, dù là xế mới hay người đam mê ô tô, tất thảy đều trở nên quá quen thuộc với chiếc đai an toàn 3 điểm của Nils Bohlin. Nó gần như bất biến từ năm phát minh 1959 tới giờ, và sẽ còn gắn liền với ô tô không biết đến khi nào, từ xe tải tới xe con, từ xe siêu sang tới xe siêu nghèo… tất thảy đều cần tới chiếc đai này.

Có cấu tạo vô cùng đơn giản, giá thành có thể nói là rẻ nhất trong tất cả các trang bị an toàn, vận hành bền nhất, gần như không cần bảo dưỡng sửa chữa trong suốt vòng đời mấy chục năm của chiếc xe, nhưng lại là thiết bị an toàn quan trọng nhất. Nhờ nó mà hàng triệu người trên khắp thế giới đã được cứu sống qua các vụ tai nạn.

Điều kỳ lạ là, những khách hàng khi mua xe thì luôn tìm tới một chiếc xe đắt tiền, với rất nhiều tính năng an toàn được tích hợp. Nhưng khi đi xe thì lại không thắt dây an toàn, có người khóa nó ra sau lưng như một thiết bị dư thừa, gây phiền hà. Trong khi các kỹ sư phải bổ sung các giải pháp kỹ thuật để phát hiện người ngồi trên ghế và cảnh báo thắt dây an toàn… thì có những tối kiến nhằm mục đích vô hiệu hóa cảnh báo đó bằng cái nút cài (như hình).

Và đến khi tai nạn “mất bò thì mới lo làm chuồng” là đã quá muộn. Mấy nay, theo dõi câu chuyện 100 container hạt điều, tự nhiên làm tôi liên tưởng đến một chiếc đai an toàn trong doanh nghiệp, mà hầu hết các ông chủ đều rất khó chịu khi mang vào người. Trước những mục tiêu về doanh số, tăng trưởng, lợi nhuận, dòng tiền… Đôi khi những cảnh báo rủi ro trở nên bị phớt lờ và bỏ qua cho tới khi tai nạn ập đến.

***

Gần đây, tôi rất thích đọc những cuốn sách của doanh nhân Việt viết, đó không còn là những cuốn sách nói về khát vọng kiểu Cha giàu cha nghèo, mà là những cuốn sách kể lại cuộc hành trình doanh nhân, những bài học xương máu, những tai nạn nghề nghiệp và cuối cùng là kinh nghiệm rút ra. Tôi thiết nghĩ, những doanh nghiệp hạt điều này nếu đã từng đọc cuốn “Vượt lên những con đường kinh doanh” thì có lẽ ngăn ngừa được phần nào từ bài học của anh Vua Tiêu Phan Minh Thong. Tiếc là doanh nhân Việt viết sách vẫn còn thưa thớt, và những doanh chủ ham đọc vẫn còn chưa nhiều – nên những tai nạn có tính lặp lại vẫn mãi còn đó.

***

Chủ nhật vui vẻ, chúc cả nhà dành thời gian làm chuồng trước khi để mất trâu nhé!

Thanks.

Tuấn Trần.

———————————————————————