Sau gần 2 năm viết, chắt lọc tới chắt lọc lui. Bằng nhiều cách khác nhau, trong suốt quá trình phát triển bản thảo: lúc thì tôi trích dẫn đăng phây bút, lúc thì gửi những người thân cận, am tường đọc thử, lúc thì gửi các anh chị có trải nghiệm góp ý… Cuối cùng tôi cũng hoàn tất bản thảo cuốn #Về_Quê_Lập_Nghiệp.
Trước khi gửi đến SaigonBooks, tôi đã dành thời gian đọc đi đọc lại rất nhiều lần, cảm thấy rất vừa ý, và tâm đắc với những gì đã viết. Tôi tin rằng đó là một bản thảo đã hoàn thiện hơn mức cần thiết, SaigonBooks chỉ việc chỉnh sửa ít lỗi chính tả, câu từ rồi giàn trang và in thôi. Ngay cả bìa cuốn sách cũng đã được nhà thiết kế Huy Mẫn thiết kế tặng luôn rồi.
Tôi in bản thảo và đính kèm cả bản mềm gửi đến SaigonBooks, sau một tuần chờ đợi. Tôi nhận được email Forward ý kiến của Tổng biên tập – từ anh chủ SaigonBooks. Email thông báo với tôi rằng, bản thảo chỉ đạt được cái chất của nội dung, còn lại mọi thứ quá lộn xộn, chưa thể làm thành một cuốn sách được. Nếu tác giả quyết tâm, chấp nhận tháo ra hết làm lại, viết lại thì SaigonBooks sẽ làm dịch vụ hỗ trợ biên tập cho tác giả, còn đầu tư mua bản quyền cho cuốn sách thì chưa đủ điều kiện.
Tôi nghe mà như “trời sập”, buồn dễ sợ. Rõ ràng tôi là người cũng thuộc diện đọc nhiều sách, viết cũng khá ổn, được các anh chị có tâm có tầm hướng dẫn, đánh giá cao, tường cá nhân có lượng tương tác tốt… Nghĩ cũng quái, sao có thể đáp lại 15 năm trải nghiệm, 5 năm mài bút và 2 năm viết của tôi như vậy chớ. Hơi bất ngờ tí thôi chứ những “gáo nước lạnh” thế này với tôi không còn gì là lạ. Dù sao tôi cũng thuộc nhóm ngoại đạo, viết đâu phải nghề chính của tôi nên tôi cũng muốn thử xem thực sự điều gì mình làm chưa tốt.
Tôi không ngần ngại xác nhận với SaigonBooks là tôi đồng ý để SaigonBooks tiếp tục biên tập cuốn sách, và tôi sẽ chịu mọi chi phí nếu sau biên tập mà cuốn sách vẫn không đạt như kỳ vọng. Sau khi nhận email phản hồi, chị tổng biên tập gọi điện trao đổi với tôi, chỉ cho tôi một loạt vấn đề, chính xác hơn là đặt cho tôi những câu hỏi to tổ tướng mà cuốn sách chưa giải quyết được. Tôi nghe xong và hẹn chị cho tôi 7 ngày để chỉnh sửa bản thảo.
7 ngày lần thứ nhất, rồi 7 ngày lần thứ 2, rồi 7 ngày lần thứ 3… đúng là để trả lời hết các câu hỏi chị đặt ra cho tôi, tôi gần như phải sắp xếp, chỉnh sửa lại hoàn toàn cuốn sách. Cuối cùng cho đến 7 ngày lần thứ 7, tức là 49 ngày, thì tôi mới xử lý xong. Tôi tập trung tới mức mà chỉ trong gần 2 tháng, tôi đã xoá và viết mới một lượng từ gần bằng một năm trước đó, với chất lượng, nội hàm cũng tốt hơn hẳn. Lúc này, tôi cũng phát hiện ra rằng, sau một cuốn sách, người học được nhiều nhất chính là tác giả.
Xong bản thảo lần 2, tôi gửi lại chị tổng biên tập. Chỉ sau đúng 1 ngày email được gửi đi, tôi lại nhận hồi đáp từ chị với một mớ bòng bong. Chị bảo nội dung có phần kết nối hơn nhưng vẫn không ổn, bố cục rời rạc, dẫn nhập kém hấp dẫn. Chị cho em 2 tuần để viết lại toàn bộ bài mở đầu và chương dẫn nhập, giới hạn trong 5000 từ, em phải cung cấp cho bạn đọc biết em đến từ đâu, đã làm được gì, trải qua những thăng trầm nào, và lý do vì sao đọc giả phải dành thời gian để đọc cuốn sách? Đó là lý do ra đời của chương 1 – Khát vọng người ở tỉnh, ra đi để trở về.
***
Đúng một tuần sau, tôi gửi đến chị bài viết mà tôi đã dày công gõ, với tốc độ chỉ được 700 chữ/ngày, trung bình 100 chữ/h, tức một giờ gõ năm dòng, một con số rất nhỏ nhưng đó là một trò chơi vắt cạn đáy sự sáng tạo và đúc kết của não. Nhận bài viết này, lần đầu tiên chị khen tôi có một bài viết ổn ngay từ đầu. Chị bảo, em đã đạt được một cấp độ tốt hơn rồi đó. Vậy là một cách ngẫu nhiên, những bài tôi viết đầu tiên thì được sắp xếp ở cuối cuốn sách. Những bài viết sau cùng lại nằm ở đầu cuốn sách.
Trước sự nổ lực của tôi, kèm với một bản thảo tương đối đầy đủ, cuối cùng chị cũng nhận lời chắp bút góp ý, chỉnh sửa. Tôi thầm cảm ơn chị và team SaigonBooks, đẻ chữ, đó là một công việc vô cùng khó, là nghề không mang lại thu nhập tốt như các nghề khác nên đòi hỏi yêu nghề, hy sinh và trách nhiệm lắm mới làm được.
***
Tôi đã từng vật lộn với những năm tháng ở sân thi đấu Robocon từ thời đại học, từng vật lộn với những công trường 3 ca 4 kiếp ở Nhà máy lọc dầu, cũng từng kinh qua các giai đoạn khởi nghiệp… nhưng chưa từng vật lộn với con chữ, và đây là một trải nghiệm hoàn toàn khác, rất khác. Tới giờ, tôi vẫn còn nhớ như in những ngày tháng cưu mang, vất vả ấy. Và tôi cảm nhận rất rõ ràng rằng, để có một cuốn sách cho riêng mình, chưa bao giờ là dễ dàng, đó là cả tâm và huyết của không chỉ riêng tác giả, mà đằng sau đó là cả một đội ngũ.
***
Qua lát cắt nhỏ trên hành trình của một cuôn sách, tôi xin được chia sẻ đôi điều.
1. Nếu thật sự khát khao để lại, ai cũng có thể viết một cuốn sách cho riêng mình.
2. Mua đúng sách, đọc đúng thời điểm, hiểu đúng câu chuyện, áp dụng đúng hoàn cảnh… là một sự đầu tư khôn ngoan và siêu lợi nhuận.
3. Muốn ru thân ngáo mộng thì tìm tới những lời hoa mỹ. Còn muốn thành công, muốn có một công trình cụ thể thì phải tìm tới những người làm nghề tâm huyết và nghiêm khắc nhất. Như người thợ rèn ở trình độ nghệ nhân, nếu bạn là thép, ngoài thành phần cấu thành tốt, thì cần đi theo bàn tay thợ rèn, đi qua lửa đỏ, đi qua những đòn búa, đi qua nước, qua dầu, qua cát… Có như thế thì khi nguội lại, thành phẩm mới có một con dao, cái kéo… tốt. Đừng vì bị la, bị chê, bị dội nước vài phát mà bỏ cuộc các bạn nhé!
Chúc các bạn luôn tìm gặp được những người thầy cho riêng mình, những người thầy vô cùng nghiêm khắc.
Thanks.
Tuấn Trần.
18.03.2022
Tham khảo thêm các chia sẻ khác của tác giả tại đây
Truy cập vào website để xem thêm nhiều bài viết khác