Trở thành nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) khởi nghiệp đòi hỏi một bộ kỹ năng và phẩm chất đặc thù để chèo lái doanh nghiệp từ con số không đến khi đứng vững trên thị trường. Tôi xin đúc rút tặng các Founder trẻ để có cái hình dung, ngoài sự đam mê, dấn thân vào sản phẩm… các bạn cần có gì:
1. Khả năng chịu đựng rủi ro và bất định cao.
Sẵn sàng đối mặt với nguy cơ thất bại tài chính, áp lực tâm lý nặng nề và tương lai mập mờ. Một CEO phải biết đưa ra quyết định sáng suốt ngay cả khi thiếu vắng dữ liệu hoàn chỉnh. Để làm được điều này, cho dù bạn tinh anh đến đâu thì bạn cũng cần một hành trình rèn luyện thực chiến đầy rẫy sai lầm – trong hàng vạn quyết định mù mờ, cho đến khi hình thành trực giác quyết định.
2. Tầm nhìn chiến lược và khả năng truyền cảm hứng.
Nhìn thấu bức tranh lớn, xác định đúng hướng đi dài hạn cho sản phẩm và thị trường. Đồng thời, Founder phải biết kể câu chuyện cuốn hút để thuyết phục nhà đầu tư, khách hàng, thu hút nhân tài và giữ chân đội ngũ trong giai đoạn đầu khó khăn và mù mờ nhất.
3. Tính kiên định và khả năng phục hồi (Resilience).
Vượt qua hàng loạt từ chối, khủng hoảng và sai lầm liên tục mà không nản lòng. Sự kiên trì bám đuổi mục tiêu là ranh giới sống còn giữa startup thành công và thất bại. Nếu bạn là người thiên hướng “chắc ăn”, đợi chắc rồi mới làm thì bạn không thuộc về nhóm có tố chất khởi nghiệp, vì khởi nghiệp gắn liền với mạo hiểm, bạn cần một tâm thế dám làm, sẵn sàng thất bại để trưởng thành hơn là một lựa chọn “an toàn”.
4. Tư duy linh hoạt, học nhanh và quyết nhanh.
Sẵn sàng phủ nhận chính mình để xoay trục sản phẩm, đội ngũ, thậm chí cả mô hình kinh doanh (pivot) khi phát hiện bất ổn hay thị trường thay đổi. Tại Saolatek, tôi đã rèn luyện cho đội ngũ của mình một tâm thế sẵn sàng thay đổi, mọi thứ diễn ra chóng vánh, nhanh như những gì đang diễn ra trong 90 phút của một trận bóng. Mọi vị trí của các bạn Lính chì đang “đá” chỉ có ý nghĩa tạm thời, và có thể thay đổi chỉ sau 1 cuộc họp hay thậm chí là 1 tin nhắn.
Bài học kinh điển trong những lựa chọn đó là ngay sau khi tôi gặp và đàm phán với rất, rất nhiều các tỷ phủ của các Tập đoàn hàng đầu Việt Nam và nhận ra giữa họ và Công nghệ có một khoảng cách rất lớn, tôi gọi là “Ý thức hệ Hi-Tech”, họ không trưởng thành từ ADN Hi-Tech nên mọi nỗ lực của tôi đều như khoan vào đá để tìm nước. Và một quyết định xoay trục gần như ngay lập tức của tôi đã giúp cả đội ngũ lính chì có một hướng đi mới rộng mở hơn rất nhiều.
5. Kỹ năng quản trị con người và xây dựng văn hóa.
Biết cách chọn đúng người, đặt đúng chỗ, phân bổ đúng việc, trao quyền hợp lý và giải quyết mâu thuẫn nội bộ. Trong giai đoạn đầu, CEO chính là người định hình văn hóa làm việc của toàn công ty.
Và trước khi kết thúc bài viết, tôi có một đúc rút tâm huyết dành tặng bạn ở bài toán con người trong khởi nghiệp.
“Bạn không những phải tìm được người giỏi, giàu kinh nghiệm, mà còn phải dùng được người thường – một sinh viên năm nhất chẳng hạn”.
Thank you.