Theo một bài viết từ Tâm Tuệ
“Chánh kiến là sự thấy biết chân chánh, không bị tập quán, thành kiến, dục vọng, lợi ích hay tâm phân biệt, ngăn che và làm sai lạc. Ví dụ sau đây sẽ cho ta thấy sự quan trọng của chánh kiến.
Ta đang thả hồn bên ly cà phê nhìn trời ngắm đất. Chợt thấy ông hàng xóm chạy xe ngang qua, đằng sau có chở một cô gái trẻ đẹp, ăn mặc thời trang.
Người có chánh kiến chỉ thấy một việc vô cùng đơn giản: Ông hàng xóm chở một cô gái.
Người không có chánh kiến nhìn cảnh đó tâm khởi đủ điều xấu ác: A, cha này mấy hôm nay vợ đi công tác nên tranh thủ bồ bịch. Mà cha ấy già khọm sao kiếm được em bồ trẻ thế, ngon thế? Rồi thì: Đúng là đời chẳng biết đâu mà lần, bình thường thấy đạo đức thế cơ mà? Mấy năm nay thấy khá hoành tráng, chắc tiền bạc rủng rỉnh nên rửng mỡ đây…
Rồi với cái nhìn suy diễn ấy, ta bắt đầu quy chụp: Hạng bồ bịch ấy sớm muộn gì cũng bị vợ biết. Gia đình tan nát cho bõ ghét cái thói đạo đức giả, hay đi khuyên nhủ người… Rồi thì: Tội nghiệp, vợ đẹp, hai đứa con rõ ngoan mà chẳng biết quý trọng gia đình. Rồi thì bla…bla…các loại chửi rủa khởi lên trong tâm dẫn dắt ta. Cho nến khi ta nhận ra mình đang miên man với những suy nghĩ xấu ác thì ly cà phê cũng đã nguội ngắt rồi.
Ta hân hoan với những suy nghĩ bậy bạ, về sự phát hiện chân thực ấy cho đến một ngày ta xấu hổ khi biết rằng: Thực sự thì ngày hôm đó, ông hàng xóm chỉ chở một đứa cháu ra bến xe! Đấy, bạn thấy không? Sự sai lệch của cái nhìn nó kinh khủng như thế đó. Chỉ một chuyện bé tẻo teo thôi mà nó dẫn ta tới không biết bao suy nghĩ xấu ác.
***
Chánh Kiến – Theo sách Nguyên Tắc Sống
Chánh kiến là cái thấy đúng, cái thấy chân chánh giúp cho chúng ta tìm ra những tiêu chuẩn để có thể biết rằng hành động đó là đúng hay sai, tốt hay xấu…
Có chánh kiến về nguyên tắc sống của thân, con người sẽ có được một nền tảng vững chắc đình chỉ sự ác nghiệp trong tâm, cho dù mới chỉ là nhen nhóm.
Con người phải luôn nghiêm khắc với bản thân về nguyên tắc sống của chính mình để không bao giờ bị lung lạc bởi những tác động, cám dỗ, xuyên tạc của người ngoài, không làm những chuyện vì yêu mình mà hại người tạo nên ác nghiệp.
***
Qua trải nghiệm của bản thân, TT thấy để một người gọi là có chánh kiến kỳ thực không hề đơn giản.
Thứ 1: người đó phải có đủ trải nghiệm, đủ sâu sắc để tự thân luôn có một cái nhìn chuẩn chỉnh. Cái nhìn mà không dễ dàng bị một ai đó tác động, làm thay đổi.
Thứ 2: sự thiện lương, chính sự thiện lương sẽ giúp một người không vì lợi, vì danh, vì quyền lực, để rồi nói khác đi những gì mình thấy mình biết. Nôm na không vì lợi ích mà phải làm điều trái với lương tâm lương tri. Sự thiện lương sẽ giúp con người ta luôn đứng về phía mà tâm can họ mách bảo là đúng.
Thứ 3: có nguyên tắc, nguyên tắc chính là bộ khung giữ cho người ta không dễ bị lung lay lúc lắc bởi những tác động bên ngoài. Kiểu gió chiều nào theo chiều đó thì không thể gọi là chánh kiến được.
***
TT đi cũng tương đối, gặp gỡ cũng kha khá… nhưng kỳ thực tới giờ, TT thấy một người được gọi là có chánh kiến là không nhiều.
May mắn TT có được một vài người bạn như thế – TT luôn lấy làm trân quý và cảm phục vô cùng.
Thanks
Tuấn Trần
Xem thêm các bài viết khác của Tác giả tại đây
Thường xuyên truy cập vào website để không bỏ lỡ các bài viết mới nhất