– Một cậu dự xong cái hội thảo, liền rút điện thoại post ngay cái tút “hãy làm cho huyện nhà đáng sống hơn”.
– Cũng có cậu đọc được mấy cuốn sách viết về Steve Job, Bill Gates… liền về bán xe đạp, nghỉ ngang đại học… khởi nghiệp.
– Cách đây 2-3 hôm, có một bạn gửi mình cái link trên cafebiz với cái tít “người thông minh làm công cho giấc mơ của mình, kẻ ngu ngốc chỉ biết đánh đổi giấc mơ cho người khác”. Rồi nằng nặc đòi sống chết để khởi nghiệp. Anh ơi! Em phải làm cái gì đó cho đời mình thôi!
Sao các bạn lại cổ súy nhau rằng đi làm thuê là xây dựng ước mơ cho người khác? Các bạn chỉ cần nghĩ khác đi một chút thôi, thì mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn biết chừng nào. Như bản thân tôi, nếu không trải qua 10 năm làm thuê từ zero ở ngành dầu khí thì tôi rất khó để viết nên câu chuyện của ngày hôm nay, có đến hơn 70% kiến thức tôi học được từ đồng nghiệp cũ, sếp cũ, những người anh người chị ở đó. Tôi rất biết ơn và trân trọng công ty cũ cho đến tận bấy giờ, năm nào tôi cũng về thăm đôi ba lần.
Quay lại với chủ đề:
Người người đua nhau viết về khởi nghiệp, gõ google cái là cả trăm chương trình đào tạo khởi nghiệp, internet thì bám trend giật tít câu views… Khi gõ những dòng này, thật sự tôi rất cân nhắc và xin lỗi những doanh nhân, người thầy, những ngòi bút trải nghiệm… đầy tâm huyết cho khởi nghiệp. Tiếc là, trong thời đại thông tin này, sàng lọc thông tin khó gấp vạn ngàn lần tìm kiếm thông tin, thóc ngô lẫn lộn nên rất khó cho các bạn trẻ khi bắt đầu.
Nạn nhân lớn nhất, trả giá đắt nhất là những bạn lao đầu vào khởi nghiệp, cuồng tới mức ngáo, để rồi thất bại: mất tiền, lâm vào cảnh nợ nần, mất tự tin vào bản thân, lãng phí tuổi trẻ, rất khó bắt đầu lại bằng một công việc bình thường… xã hội thì bị thiệt hại một nguồn lực ưu việt đáng kể…
Và điều gì xảy ra tiếp theo, các bạn tìm gặp một số người, hầu hết bạn nhận được những lời khuyên kiểu “thất bại là mẹ của thành công”, “vạn sự khởi đầu nan”, hay “Edison phải trả giá 10.000 lần thất bại để phát minh ra bóng đèn”… Cái vòng lẩn quẩn – cứ thế lăn mãi. Trong khi, các bạn cần hơn hết là người đủ tâm đủ tầm để giúp bạn nhận ra nguyên nhân lõi và cách khắc phục – nhưng tiếc là người thực sự giỏi, người vĩ nhân thì thường hay ẩn mình, rất khó gặp.
Làm chủ, tài chính tốt, cuộc sống tự do, đi đây đi đó, gặp gỡ nhiều, được xã hội ghi nhận… thì ai mà chẳng mơ ước chứ? Nhưng các bạn àh, hãy tỉnh táo, không có cây ổi mít xoài nào mà nay trồng mai trổ hoa ra trái cả, không có thành công nào là dễ dàng, và khởi nghiệp là một hành trình đầy gian khổ, có kế hoạch, có đồng sự, có người dẫn dắt, có điểm tựa tinh thần… và chỉ phù hợp cho những ai có tố chất thật sự. Khởi nghiệp không dành cho tất cả mọi người.
Nếu bạn không đủ kiên nhẫn để trải qua hành trình:
- Đi theo.
- Học theo
- Làm theo
- Làm thay
- Khởi nghiệp và làm chủ.
… thì tốt nhất không nên bắt đầu. Khởi nghiệp thực sự là rất dài, xuất sắc lắm thì cũng phải hết 5 năm cho 5 cái gạch đầu dòng này.
Thuốc đắng giã tật, sự thật mất lòng. Nhưng các bạn hãy tỉnh táo, vì ngáo là một dạng còn nguy hiểm hơn cả nghiện. Các bạn có thể thử bằng cách lục lại những bài báo cũ viết về anh A, chị B, chú C… nào là vua nấm, vua chuối, vua mít, vua cá, vua dừa… và thử liên hệ hỏi họ xem sau 2, 3 năm… doanh nghiệp các vị vua ấy thế nào rồi.
“Không ai có thể ngủ yên trong đời chật
Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng.
Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt,
Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm,
Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt,
Mỗi con sông đều muốn hóa Bạch Đằng…” (*) Chế Lan Viên.
Có khát vọng, hoài bão lớn là tốt, nhưng là cây thì phải đủ ngày đủ tháng mới đâm hoa kết trái được. Ước mơ xây dựng sự nghiệp cũng vậy, các bạn cần trãi qua những giai đoạn nhất định thì mới thành.
Tuấn Trần