Lối mòn

Thi thoảng chill cùng ly cafe, một ít nước vì lạnh mà ngưng tụ trên mặt bàn, chỉ cần lấy ngón tay kéo vệt nước đi về phía mép bàn là cứ thế nước chảy theo đường dẫn này cho đến khi hết. Ta vẽ đường cong, nước chảy theo đường cong, vẽ zich zắc nước chảy theo zich zắc… đó chính là nguyên lý lối mòn của tự nhiên. Tương tự, từ đó mà ta có sông có suối, có mạch nước ngầm, có dòng hải lưu…

Lối mòn tư duy cũng vậy, chỉ cần ai đó đi trước, vẽ một con đường thì những người đi sau cứ thế mà đi, tạo thành những lối mòn quan điểm, tư duy… nhỏ thì có ý kiến, ý tưởng, lớn thì có tư tưởng, văn hoá, đạo… Như thuyết địa tâm (trái đất là trung tâm của thái dương hệ) thống trị hàng ngàn năm, cho đến khi Galileo bảo vệ thuyết Nhật tâm (mặt trời là trung tâm) thì bị giáo hội Roma buộc cấm tuyên truyền, và ông đã bị tòa án Roma yêu cầu đính chính kết quả nghiên cứu. Nhưng, sự thật thì vẫn là sự thật, thời gian đã chứng minh Galileo đúng.

Lối mòn tư duy là vậy, nên sức ép lớn nhất đối với sự sáng tạo chính là nguyên lý hoạt động theo phương pháp so sánh của não bộ, nó tạo ra cơ chế chống lại sự thay đổi khi phát hiện sự khác biệt trong phép so sánh giữa cái não bộ nhận thấy và dữ liệu đã được lưu trữ trước đó.

Thực tế, khi khảo sát, về ý thức thì hầu hết ai cũng bảo là ủng hộ cái mới, ủng hộ đổi mới sáng tạo, ủng hộ dám nghĩ dám làm dám sai dám sửa… nhưng thực tế thì hoàn toàn ngược lại, người ta sẽ ngay lập tức kéo sự bất thường về với lối mòn, vì chỉ có đi theo lối mòn, làm những điều mà người ta biết rõ thì người ta mới yên tâm ủng hộ. Ngược lại là bị phản đối và ngăn cản cực đoan ngay.

Tư duy lối mòn xuất hiện ở rất nhiều hình thức khác nhau trong cuộc sống từ đó mà dẫn tới các hệ luỵ như: lầm tưởng, ngộ nhận, quy chụp, cực đoan…

Một người làm mười việc tốt, lỡ dính một việc xấu => người ta làm 9 cái tốt kia để diễn, để che cái xấu => kết luận người đó là người xấu => lối mòn quy chụp.

Lối mòn là vậy đó, cách hay nhất để tránh bẫy lối mòn là đặt nhiều câu hỏi xoay quanh một vấn đề, nên rạch ròi từng vấn đề, phân tích, suy luận dựa trên những cơ sở dữ liệu được đo lường và kiểm chứng chứ hem phải suy diễn.

Thanks

Tuấn Trần

SG.08.11.2021


ĐẶT NGAY HÔM NAY
ĐẶT MUA NGAY HÔM NAY
[contact-form-7 id="1786" title="Form liên hệ 1"]
ĐẶT MUA NGAY HÔM NAY
[contact-form-7 id="1786" title="Form liên hệ 1"]